soru bankası
5 Aralık 2008

Sizce Bu Doğru mu? google ara
Facebookta paylaş
Tümevarım konusundaki formüllerden birinin genellemesi gibi bir şey. Ben buna Ardışık Çarpımların Genel Toplam Formülü dedim. :) Ben lise 3 öğrencisiyim. Tümevarım konusunu işlemeye başladık. Bu konuda öğretmenimiz bize 11 tane formül ve bunların ispatlarını verdi. Bu formüller, sayıların toplanması, çarpılması gibi işlemlerle ilgili. Örneğin; 1.2.3...n=n! gibi. Şimdi gelelim benim size göstermek ve danışmak istediğim şeye. Ama ondan önce şunu göstereyim.
Bir formül için P(1) yazılır, sonuç bulunur ve doğru kabul edilir.
Aynı formül için P(k) yazılır ve doğru olduğu varsayılır.
Son olarak P(k+1) yazılarak üstteki doğru kabul edilen durumun ispatı sağlanır. Yani formülün her reel pozitif sayı için geçerliliği kanıtlanmış olur.

Öğretmenimiz bu durumlar altında bize şunu ispatladı:

1.2+2.3+3.4+...+n.(n+1)=n.(n+1).(n+2)/3

P(1)=2
P(k)=k.(k+1).(k+2)/3
P(k+1)=(k+1).(k+2).(k+3)/3

P(k)=1.2+2.3+3.4+...+k.(k+1).(k+2)+(k+1).(k+2)=k.(k+1).(k+2)/3+(k+1).(k+2)

=>(k+1).(k+2).(k+3)/3 geliyor. Yani ispat yapıldı.

Burası bittiğinde ben eğitim fakültesi mezunu olan öğretmenimize şunu sordum:

"Hocam, aynı şey 1.2.3+3.4.5+5.6.7+...+n.(n+1).(n+2) için olsaydı sonuç n.(n+1).(n+2).(n+3)/4 çıkar mıydı?"

Öğretmenim, bu konuda bilgisi olmadığını, üniversitede öyle bir ispat öğrenmediklerini söyledi. Bunun üzerine ben yarım saatimi bu işe ayırdım ve söylediğim formülün doğruluğunu ispatladım. Bunun diğer sayılar için de aynı olacağını varsayarak şöyle bir genel formül yarattım:

1.2+2.3+3.4+...+n.(n+1)=n.(n+1).(n+2)/3 için,

Her grupta çarpılan terim sayısı: a (Yukarıdaki formüle göre => 2)
Son çarpım grubunun ilk terimi (veya terimleri): x (Yukarıdaki formüle göre => n)
Son çarpım grubunun son terimi: y (Yukarıdaki formüle göre => (n+1))

(a, x, y pozitif reel sayılar)

olmak üzere pozitif her reel sayı için;

x.(x+1).....(x+a-1).(y+1)/(a+1) formülü geçerlidir. (Noktalı kısma gelecek çarpım grubu sayısı: a)

Tam olarak bir formül olmadığının farkındayım. Ancak böyle bir genelleme yaptım ve aklımda tutmanın çok kolay bir yolunu buldum. İzlediğim yolla diğerleri için de böyle genel bir formül yaratabileceğimi farkettim. Şimdi sormak istediğim bazı şeyler var. Ben yaptığım işin doğruluğundan eminim ancak böyle bir şey var mı? İspatı yapılıyor mu? Veya buna benzer bir genel formül yazılmış mı şu ana kadar? Bileniniz varsa bana açıklayabilir mi?
asli 5 Ara 08
avatar
öncelikle şunu söylim hocanı gerçekten takdir ettim..lise 3 tesin ve bu kadar bilgiye sahip olmak güzel bişi bu ispat ünw de yapılan ispatlar çünkü...bende ünw 1 mat öğretmenliği öğrencisiyim..bu ispatları bizde yeni gördük..ama senin yazdığını tam anlayamadım..eğer bi örnekle ifade edersen belki o zaman araştırabilirim..yani çıkarttığın formülü falan anlayamadım..ama yardımcı olmaya çalışıcam..gerekirse bayram dönüşünde hocama sorarım..ama bana net açıklaman lazım..bu arada senide tebrik ediyorum gerçekten..yaptığın çok güzel bişi..sana çok faydası olur böyle şeylerin..bnde lisedeyken kendime senin gibi ufak metotlar,formüller çıkarıyodum..halen kullanıyorum:)tekrar başarılar..
+4
 
elvancan19 6 Ara 08
avatar

Bir lise öğrencisinin bu şekilde matematikle uğraşması beni çok mutlu etti. Çıkarttığın matematiksel ifadenin ispatını yapacak olsak n=1 için P(1) in doğru olması şüpe getirmez, fakat n=2 için ifade sağlanmıyor. Şöyleki n=2 için 1.2.3+3.4.5=66, P(2) ye bakalım; P(2)=2(2+1)(2+2)(2+3)/4=30 çıkıyor. Dolayısıyla n=2 doğruluk kümesinin elamanı değil, dolayısıyla önerme yanlış. Önermenin yanlış olduğunu göstermek için 1 tane örnek vermek yeterli ama Tümevarımla ispatda bu birazdaha farklı deniyorsun deniyorsun doğru çıkıyor ama sonsuza kadar da deneyemeyiz ya (Ki denemekle ispat olmaz, yanlış olduğunu göstermek farklı tabi) diyorsunki n=k için doğru olsun eğer sen burdan yola çıkarak n=k+1 içinde doğru olduğunu gösterirsen önerme doğrudur.Ama bu örnekte böle bir şeye kalkışsakda bulamayız, bulursan ispatlamış olursun ki  o zamanda tanım kümesini değiştirmek lazım ( en azından n=2 için yanlış :) ) Birde a,x pozitif reel sayılar demişsinya a zaten grup sayısı olduğundan bir sayma sayıdır ( 0 elemanlı grup yoksa) Reel sayı olmaz. İşin özü, yanlış olduğunun ispatı böle yapılıyor... Hayatında başarılar diliyorum, matematikle uğraşman çok sevindirdi beni, bu ülke senin gibi gençler sayesinde ileri gidecek, hoşçakal...

+4
 
Chester Merve 6 Ara 08
avatar
Yorumlarınız ve güzel dilekleriniz için çok teşekkür ederim. Matematik benim hayatım ve bilgisayar alanına olan ilgim yüzünden çok fazla körükleniyor. Bu yüzden kendi çözümlerimi yayınlamaya çalışıyorum.

elvancan19; açıklaman için sana ayrıca teşekkür ederim. Açıkçası biraz utanmadım değil. P(2) için bunu denememiştim. Önermemin yanlış olduğu ispatlanmış oldu. Peki, bu konuda bir genel formül yazılamaz mı hiç? Ben olabileceğini düşünüyorum, çalışmaya devam edeceğim ama yönlendirmeleriniz varsa benim için daha yararlı olur diye düşünüyorum.

asli; benim bahsettiğim olay şuydu. Tam açıklayamadığımın farkındayım.

1.2+2.3+3.4+...+n.(n+1)=n.(n+1).(n+2)/3 formülünün doğruluğu ispatlanıyor. Ben de bunun üzerine şunu merak ettim.

1.2.3+3.4.5+5.6.7+...+n.(n+1).(n+2).(n+3)/4 doğru olabilir mi? Ve buna bağlı olarak da 1'den başlamak şartıyla, çarpılan terim sayısına göre genel bir formül yazılabilir mi?

Ben şunu buldum.

Çarpılan terim sayısına "a", eşitlikten önceki son grubun ilk çarpılan terimine "x" ve son grubun son terimine de "y" dersek;

x.(x+1).....(x+a-1).(y+1)/(a+1) formülü hepsi için geçerli olur dedim. Ancak ben bunu sadece P(1)'de denemiştim. elvancan19, bu önermenin 2 için yanlış olduğunu açıklamış. Bu yüzden önermem yanlış. Ama ben başka bir şeyler bulurum. :)

Buradan anlatamıyorum farkındayım. Matematik'te kağıt üzerinde çok daha iyiyim. Yorumlarınız ve ilginiz için tekrar teşekkürler..
+5
 
ulasbayram 15 Ara 08
avatar
n.(n+1).(n+2) genel terimi ise dizi şöyle olmaz mı;
1.2.3+2.3.4+3.4.5+...+n.(n+1).(n+2)
sanırım öğretmenine eksik sormuşsun.

tümevarım matematik için temel konulardan biri.
doğal sayıların kurulumunda bile kullanılıyormesela.
bence biraz daha araştır çünkü güzel ispatlar var.
belki lise kitaplarında bulamazsın ama
üniversitelerin matematik bölümlerinde gösteriliyor.
oralardan ders notu ve çeşitli sorular elde edebilirsin.
kolay gelsin diyelim bakalım.:)
0
 
elvancan19 16 Ara 08
avatar
peano aksiyomları...
+2
 
phoenix13y 19 Ara 08
avatar

bencede senın dızı yanlıs olmus
1.2.3+2.3.4+....+n.(n+1).(n+2)=n.(n+1).(n+2).(n+3)/4   dıye bır formulu ben ogrencılerıme verıyorum
bu sekılde yaparsan dogru olur

+1
 
damci_80 25 Ara 08
avatar
slm bende lise 4 öğrencisiyim matematiği çok seviyorum ve durmadan ispat yapıyorum. ve senin bu konuyuda ele alıp inceleceyim. inşallah bir cevap bulabilirim.
+1
 
akifsivri 30 Ara 08
avatar
1.2.3.....a    +   2.3.4.....(a+1)  +  3.4.5....(a+2)  +  ............
...........k(k+1)(k+2)(k+3)(k+a-1)=k(k+1)(k+2)(k+3)...(k+a)/a
sanırım kastetdiğin formülleme bu ispatlaması sana kolay gelsin
+1
 
busra_55555 19 Şub 09
avatar
öğretmenini tebrik etmek gerek ...............  ben üniverste 2 öğrencisiyim cerrahpaşadan
bu ispatları biliyorum ama dediğini biraz daha açarsan sevinirim aklıma başka şeyleerde geldi çünkü
-1
 
bhr 9 Haz 09
avatar
yaptığın ispat doğru bu sonuca varılıyor.tebrikler.....
+2
 
← önceki 1 2 sonraki →

Bilgi


Yorum ekleyebilmeniz için sitemize kayıt olmanız gerekmektedir.
Site
Tüm sınıfların tüm matematik videoları

1. sınıftan 12. sınıfa kadar tüm matematik konularının video derslerini almak için tıklayınız

x