Uçuk konuların birbirleriyle olan ilişkileri her zaman ilgi çekici ve enteresan olur, aslında bu konuların uçuk olmaları yada olmamaları pek farketmez önemli olan konuların insanları yakından ilgilendirmesi veya onların hayatında önemli yerler işgal etmesidir. Türk halkı için en önemli ve gündemini hemen hemen hiç kaybetmeyen en önemli konuların başında futbol gelir. Matematik ise tüm insanlğın günlük hayatının ister istemez en önemli parçasıdır. İşte bu iki -birbiriyle oldukça uzak gibi görünen fakat hiç de öyle olmayan- konunun birbirleriyle kesiştikleri ve özellikle matematğin futbolu çok fazla etkilediği bir kısmı var: İstatistik...

Kaos, matematiğin oldukça yeni kuramlarından biridir. Kaos, kargaşa anlamına gelen Yunanca kökenli bir sözcüktür. Kaos kuramını biraz açıklamaya çalışayım. Şöyle kuvvetlice öksürün. Atmosferde küçücük bir değişiklik yaptınız, hafif bir dalgalanma oldu: Hava alıp verdiniz. Bu küçük atmosfer değişikliğinin bugün ya da yarın sonuçlarını göremeyebilirsiniz. Ama bir yıl sonra, o kuvvetli öksürüğünüz Bengladeş’te evleri yerle bir eden bir tayfuna neden olabilir Belki... Bilinmez...

Matematik tutkunlarının çok hoşuna gidecek bir yazokulu haberinden bahsedeceğim bu yazımızda. Türk Matematik Derneği (TMD) ve Nesin Vakfı'nın  desteğiyle bu yıl İzmir'in Selçuk ilçesinin Şirince köyünde ki Matematik Köyü'nde yapılacak yazokulunun programı belirlenmiş ve kayıtları başlamış. Daha önce bu matematik köyünden bahsetmiştim. Dünyadaki belkide tek örneği olan bu matematik köyü, matematik ve hayatı bir arada öğrenme fırsatı veren bir tatil projesi. Matematik ve doğayla içiçe geçirebilecek 2 haftalık bu matematik tatili , Ali Törün'ün yazısında  dediği gibi belkide "hayatımın en güzel ve en anlamlı dönemlerinden biriydi." dedirtecektir herkese. 

Wolfram Research (wolfram.com), Stephen Wolfram tarafından kurulmuş olan Wolfram Araştırma şirketi sitesidir. Matematik dünyasının yakından tanıdığı Mathematica yazılımını çıkaran ve geliştiren bu şirket, hazırladığı bu  bilgisayar ve web teknolojilerini  bilimin hizmetine sunuyor. Stephen Wolfram ve şirketin hikayesi oldukça uzun aslında. Kısaca geçmek gerekirse; teorik fizikçi olan Stephen Wolfram bu alanda ki ağır matematiksel hesaplamaların üstesinden gelebilmek için sembolik manipulatör[ cebirsel hesaplama yapan yazılım] programları üzerine yaptığı çalışmalar yıllar sonra Mathematica ve Wolfram Research seviyesine ulaşmıştır.

 

Türevin hikayesi eski Yunanlıların bir çembere istenilen noktada teğet çizme merakıyla başladığı biliniyor.  "Acaba bir eğriye teğet bulmak için bazıları neden ilgi  duymuşlar?" diye merak edebilirsiniz. Kaldı ki , problemi çözmek için acil bir pratik gereksinimi de yoktu. Zamanın matematikçileri daha  önceki ve sonraki bir çok matematikçi gibi , meraktan, gizemli olanı aydınlatmak arzusuyla yönelmişlerdir.. Onlar , şekillendirmiş oldukları araçların onsekizinci yüzyıl gibi kısa bir süre içinde  hareket , akışkanların akışı, ısı ve astronomi alanlarında kullanılacağını pek ümit etmemişlerdi.

Matematikte önemli olan ve genelde karıştırılan iki ifade vardır. Tanımsız ve Belirsiz. Hatta ikisine de aynı diyenler bile çıkabiliyor. Bu karışıklık daha çok a≠0 için a/0 ifadesi de 0/0 ifadesi de tanımsız olarak algılanmaktan ortaya çıkıyor. Doğrusu sıfırdan farklı a değerleri için a/0=Tanımsız ve 0/0=Belirsiz olmalıdır. Aslında çok farklıdırlar ve anlaşılması çok kolaydır. Şimdi bu ifadeleri ispatlayarak farkı ortaya koymaya çalışalım. Sıfırdan farklı a için a/0=x diyelim. Buradan a=0.x olacaktır. Bu eşitlikte x değerini adlandırmaya çalışalım. “0 ile çarpıldığında sıfırdan farklı a değerini verecek sayı”. Böyle bir sayı tanımlanmadığı için x tanımsız olacaktır. Dolayısıyla x dediğimiz a/0 da tanımsız olur.

Matematik dersinde öğretmenin  'poziitif iki sayının ...'  ile başlayan cümleleri içinde aklımıza en çok yatmadığını düşündüğümüz noktadır, negatif iki sayının çarpımının ( yada bölümünün ) pozitif olması. Kimisi, duyduğu negatif iki sayının çarpımı önermesi için "iki negatfi sayının çarpımı neden pozitif olsun ki ; negatif iki sayının toplamı negatif oluyor da! " diye geçirir bir an aklından. Kimisi, akıl yürütmenin vereceği ağırlığa dayanamayarak  "pozitif ise pozitif , negatif ise negatif ; neyse o ! "diye geçiştirecektir bu önermeyi.